Υπάρχουν εξωγήινοι, τελικά;

του Διονύση Τσώνη

Πολλοί άνθρωποι, εμπνευσμένοι από τη φιλοσοφία και την επιστήμη (ή την επιστημονική φαντασία), έχουν πολύ ισχυρή την πεποίθηση ότι θα πρέπει να υπάρχει ζωή και σε άλλους πλανήτες έξω από τον δικό μας. Κάποιοι το πάνε ακόμα πιο μακριά, και υποστηρίζουν ότι έχουμε ήδη δεχτεί επισκέψεις από εξωγήινους επισκέπτες.

Άλλοι, καθοδηγούμενοι από την έλλειψη χειροπιαστών αποδείξεων ή το δέος που προκαλείται από το εμφανές μέγεθος του γεγονότος (ή από την επιστημονική φαντασία – πάλι. Κάνει τα πράγματα μεγαλύτερα και τρομακτικότερα από ότι θα έπρεπε) είναι βέβαιοι πως δεν μπορεί να υπάρχει ζωή έξω από τον μικρό μας πλανήτη.

Και όπως συχνά γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις έχουν και οι δύο άδικο, (ή δίκιο, τα πράγματα στο Σύμπαν είναι πολύ μεγάλα και παράξενα και ακόμα και ειδικοί σε αυτά τα θέμα κρατάνε πολλές επιφυλάξεις. Όποιος θεωρεί πως τα πράγματα είναι απλά, μάλλον δεν τα έχει μελετήσει αρκετά)

Οπότε ξεκινάμε με το πρώτο σκέλος της ερώτησης. “Γιατί, κατά πάσα πιθανότητα, δεν είμαστε μόνοι στο Σύμπαν;”

Τα μεγέθη και οι αποστάσεις στο Ηλιακό Σύστημα

Το Ηλιακό μας Σύστημα
 

Στην παραπάνω εικόνα βλέπουμε το Ηλιακό μας σύστημα. Το πρώτο πράγμα που παρατηρούμε είναι πως η φωτογραφία είναι λάθος.

Γιατί; Οι πλανήτες μάλλον είναι σε αρκετά σωστή κλίμακα, αλλά οι αποστάσεις είναι τρομακτικά λάθος. Αν ο Ήλιος και η Γη είχαν το μέγεθος που βλέπουμε στην εικόνα, και ο Ήλιος ήταν εκεί που τον βλέπαμε στην οθόνη, η Γη θα έπρεπε να είναι περίπου 100 μέτρα μακριά. (Εκτός και αν έχετε πολύ μεγάλη οθόνη) Για να κάνουμε ένα πιο ξεκάθαρο παράδειγμα, μιας και τα 100 μέτρα δε φαίνονται και τόσο πολύ, αν ο Ήλιος ήταν μεγάλος σαν μπάλα του μπάσκετ και η Γη σαν μπάλα του τένις, θα ήταν περίπου 2 χιλιόμετρα μακριά το ένα από το άλλο.

Ο Josh Worth, έχει φτιάξει ένα όμορφο εργαλείο που μας επιτρέπει να ταξιδέψουμε (με τεράστια ταχύτητα) μέσα στο Ηλιακό μας σύστημα (και με μερικά φιλοσοφικά ζητήματα να διαπραγματευτούμε στα μακριά λεπτά του ταξιδιού μας) σε τέτοια κλίματα, που το φεγγάρι μας, η Σελήνη, είναι μόνο ένα pixel στην οθόνη μας.

Περιηγηθείτε πατώντας στον σύνδεσμο και προσπαθήσετε να ταξιδέψετε πατώντας το δεξί βελάκι στον browser σας. Δείτε αν αντέχετε να μην κλέψετε σκρολάροντας με την μπάρα. Αν νομίζετε ότι κινείστε αργά, δοκιμάστε να ταξιδέψετε και με την ταχύτητα του φωτός πατώντας το κουμπί “c” κάτω δεξιά στην οθόνη. Αφού παίξετε λίγο, γυρίστε εδώ.

Θα έχετε αποκτήσει άλλη προοπτική για την “μεγαλύτερη ταχύτητα στο Σύμπαν”.

Πάντως, δεν είναι και τόσο μεγάλο

Εδώ βλέπουμε το Ηλιακό μας σύστημα, περικυκλωμένο από την επονομαζόμενη ζώνη Kuiper. Η ζώνη Kuiper είναι μια ζώνη αποτελούμενη από πολύ μικρά πλανητοειδή και αστεροειδείς που κινούνται αργά σε τροχιά γύρω από τον ήλιο. Η γειτονιά του Ηλιακού συστήματος είναι αρκετά μεγαλύτερη από την απόσταση του Ποσειδώνα (ή του Πλούτωνα, ας μην το συζητήσουμε αυτό τώρα)

Δείτε πόσο μικρότερο είναι το Ηλιακό μας σύστημα σε σχέση με το συνολικό μέγεθος της ζώνης.

Η τροχιά του Πλούτωνα είναι η κίτρινη έλλειψη

Εδώ έχουμε μια καλύτερη οπτική του Ηλιακού μας Συστήματος, όπως εμφανίζεται με το νεφέλωμα του Όορτ γύρω του. Τα σώματα του νεφελώματος είναι τα πιο απομακρυσμένα που ακόμα επηρεάζονται από τη βαρύτητα του δικού μας Ήλιου.

Η ζώνη Kuiper είναι εκείνο το τετραγωνάκι στη μέση

Παρακάτω, βλέπουμε την γειτονιά μας. Άλλα συστήματα σαν το δικό μας, του νεφελώματος Oort. Το πιο κοντινό μας (στο ηλιακό μας σύστημα), είναι το Alpha Centauri, το Άλφα του Κενταύρου. Είναι πάρα πολύ κοντά μας, χρειαζόμαστε μόλις 4 χρόνια ταξίδι με την ταχύτητα του φωτός για να φτάσουμε εκεί.

Οπότε, ας δούμε εδώ, στο πόδι του γαλαξία μας τη γειτονιά μας. Εκεί που δείχνει το βελάκι.

Δυστυχώς δεν μπορούσα να ζωγραφίσω το τετραγωνάκι που δείχνει τη γειτονιά μας. Είναι πολύ μικρό.

Για να φτάσουμε λοιπόν από τη μία άκρη της παραπάνω εικόνας στην άλλη, θα έπρεπε να ταξιδεύουμε για περίπου χίλια χρόνια με την ταχύτητα του φωτός. Σε αυτό το τετραγωνάκι, υπάρχουν περίπου 10.000.000 αστέρια. Η αστρική γειτονιά μας, ούτε καν το Ηλιακό μας σύστημα, είναι μικρότερη από ένα pixel.

Εδώ έχουμε μια εκτίμηση για το πώς φαίνεται από έξω ο Γαλαξίας μας, γνωρίζοντας πώς είναι άλλοι γαλαξίες και από τη θέα που έχουμε από εδώ στον υπόλοιπο. Το τετράγωνο δεξιά είναι το σημείο που εμείς βρισκόμαστε και σε κλίμακα είναι περίπου το μέγεθος του τετραγώνου παραπάνω. Αν θέλαμε να βγούμε από τον Γαλαξία θα έπρεπε να ταξιδέψουμε για περίπου 30.000 χρόνια με την μεγαλύτερη ταχύτητα στο Σύμπαν. Για να θέσουμε προοπτική στα 30.000 χρόνια, είναι περισσότερο από τον χρόνο που έχει υπάρξει ο άνθρωπος. Για να πάμε τώρα στην άλλη άκρη, θα δυσκολευτούμε ακόμα περισσότερο. Η απόσταση είναι απλά αφάνταστη. 150.000 χρόνια το λιγότερο για να φτάσουμε στην άλλη άκρη… με την ταχύτητα του φωτός. Δεν ασχολούμαστε καν με τις αποστάσεις ανάμεσα στους γαλαξίες. Ο κοντινότερός μας είναι ο γαλαξίας της Ανδρομέδας. Η απόστασή μας από αυτόν, είναι 3 εκατομμύρια χρόνια ταξίδι το λιγότερο, αν ταξιδεύαμε με την ταχύτητα του φωτός.

Αυτό επίσης σημαίνει πως αν κάτι συνέβαινε πολύ, πολύ παλιά σε έναν γαλαξία πολύ, πολύ μακριά, μόλις τώρα θα μπορούσαμε να το δούμε.

Κάτι συμβαίνει

Εδώ θα δούμε την Γαλαξιακή μας γειτονιά.

Τι, νομίζατε ότι δεν γινόταν μεγαλύτερο;

Κάθε “αστέρι” που βλέπουμε εδώ, είναι 2-3 γαλαξίες. Κάθε γαλαξίας, έχει μέγεθος περίπου 2 pixels. Αυτό σημαίνει ότι η γειτονιά μας, περιέχει μερικά δισεκατομμύρια γαλαξίες.

Και εδώ, βλέπουμε το ορατό Σύμπαν (δεν μπορούμε να δούμε πιο μακριά με τα μέσα που διαθέτουμε), όπου η γειτονιά μας είναι αυτός ο λεκές στη μέση, το γαλαξιακό σμήνος της Παρθένου.

Βέβαια το ότι το Σύμπαν φαίνεται σφαιρικό, δε σημαίνει κάτι. Απλά γύρω γύρω μας, βλέπουμε στην ίδια απόσταση.

Στην πραγματικότητα θα μπορούσαμε να είμαστε οπουδήποτε, σε οποιανδήποτε “άκρη” του Σύμπαντος.

Η κλίμακα είναι 1 εκατοστό = 1 δισεκατομμύριο έτη φωτός. Για να ταξιδέψει κανείς 1 εκ σε αυτόν τον χάρτη, θα έπρεπε να ταξιδεύει για 1 δισεκατομμύριο χρόνια, με την ταχύτητα του φωτός.

Κάθε τετράγωνο του 1 τ. εκατοστού, περιέχει δισεκατομμύρια γαλαξιών και ναι, ΠΟΛΛΑ τετράγωνα χωράνε σε αυτό το κομμάτι του Σύμπαντος. Έτσι λοιπόν, μιλάμε για μία ποσότητα αστέρων και πλανητών που αγγίζει τα δισεκατομμύρια δισεκατομμύρια δισεκατομμυρίων.

Οπότε, αν στατιστικά η ζωή στη Γη ήταν μία στο δισεκατομμύριο να αναπτυχθεί, είναι πιθανό να υπάρχουν ένα δισεκατομμύριο δισεκατομμύρια πλανήτες με τις ίδιες συνθήκες τώρα.

Κρίνοντας λοιπόν από το μέγεθος, ας προτιμήσουμε να μείνουμε στον δικό μας μικρούλη και ασφαλή Γαλαξία. Υπάρχουν μόνο 300 και όχι δισεκατομμύρια δισεκατομμυρίων δισεκατομμύρια αστέρες εδώ, οπότε με μια πιθανότητα ένα στο δισεκατομμύριο, θα έπρεπε να υπάρχουν περίπου 300 αστέρια εκεί έξω, με πλανήτες γύρω τους που έχουν ακριβώς τις ίδιες συνθήκες με τη Γη μας. Κάποιοι δεν θα φιλοξενούν απλά ζωή, αλλά πολιτισμό.

Η ζωή σε άλλους πλανήτες φαίνεται αυτονόητη, παρόλο που δεν μπορεί να αποδειχτεί χειροπιαστά, παρά μόνο να εκτιμηθεί στατιστικά.

Ας υποθέσουμε όμως για μια στιγμή ότι διαθέτουμε τεράστια τεχνολογία, τόσο προηγμένη που μας δίνει τη δυνατότητα να ταξιδεύουμε με απίστευτες ταχύτητες. Όχι 2-3 φορούλες την ταπεινή ταχύτητα του φωτός. Κάποιοι λένε ότι θα μπορούσαμε να ταξιδεύουμε με ακόμα μεγαλύτερη ταχύτητα ή να καβαλάμε χορδές ή να τσαλακώνουμε το Σύμπαν ή να το σιδερώνουμε ή να τηλεμεταφερόμαστε ή…

Οι περισσότερες από αυτές τις θεωρίες είναι πιο κοντά στο κομμάτι φαντασία, παρά στο επιστημονική από το πακέτο “επιστημονική φαντασία”, αλλά αν…;

Δε θα μπορούσαμε να διασχίσουμε τον Γαλαξία και να βρούμε εξωγήινη ζωή;

Ας κάνουμε λοιπόν μια υπόθεση. Φτιάξαμε αυτό το ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ διαστημόπλοιο, που ταξιδεύει με άπειρη ταχύτητα. Τι μια και δυο φορές το φως. Πφ. Αυτό είναι ξεπερασμένο. Άπειρη. Ταχύτητα. Μπορούμε να πάμε σε όποιο σημείο του Γαλαξία θέλουμε, σε ΕΝΑ δευτερόλεπτο. Φοβερό.

 

Καταπληκτικό διαστημόπλοιο, που ταξιδεύει με άπειρη ταχύτητα.

 

Προσπερνώντας λοιπόν το προφανές πρόβλημα, της μη-υπακοής στους φυσικούς νόμους, ξεκινάμε το ταξίδι μας.

Έχουμε περίπου 300 δισεκατομμύρια αστέρια να κοιτάξουμε, οπότε ας πούμε ότι πάμε κατευθείαν στις κατοικήσιμες ζώνες. Και ας πούμε ότι μένουμε ένα δεκάλεπτο εκεί για να ελέγξουμε και να σιγουρευτούμε ότι δεν μας ξέφυγε κάτι. Μία στο δισεκατομμύριο, ας μην το ρισκάρουμε.

Οπότε, έχουμε 10 λεπτά x 300 δισεκατομμύρια αστέρια = 3 τρισεκατομμύρια λεπτά ψάξιμο. Θα μας έπαιρνε περίπου 50 δισεκατομμύρια ώρες, περίπου 5 και μισό εκατομμύρια χρόνια.

Αυτό σημαίνει ότι αν είχαμε τη μαγική μηχανή που αγνοεί τους νόμους της πραγματικότητας, θα έπρεπε να ψάχνουμε από την εποχή που η Γη έχασε τους δεινοσαύρους της για να μπορούμε να έχουμε ελέγξει κάθε αστέρι του Γαλαξία μας.

Πάντως, παρήγορο είναι ότι δε χρειάζεται να ψάξουμε και παντού (μάλλον), μιας και έχουμε μία στο δισεκατομμύριο πιθανότητες! Τα αστέρια με ζωή γύρω τους εκτιμούμε ότι είναι περίπου 300, οπότε θα χρειαστεί να ψάχνουμε για μόλις 15.000 χρόνια για να πετύχουμε κάτι ανάλογο με τη δική μας Γη. Μόνο 15.000 χρόνια αδιάκοπης έρευνας με μία μαγική μηχανή. Περισσότερο από τρεις φορές την καταγεγραμμένη μας ιστορία.

Άσε που θα πρέπει να ελπίζουμε ότι υπάρχουν νοήμονα πλάσματα στον δικό μας γαλαξία. Αλλιώς η έρευνα μπορεί να πάρει περισσότερο χρόνο από όσο έχει μείνει στο Σύμπαν για να ζήσει.

«Alien girl» by April Lawyer (bape.ril)

Και η άλλη ερώτηση…;

Το πρόβλημα με τις Στενές Επαφές οποιουδήποτε τύπου, είναι μάλλον και η λύση τους. Υπάρχουν τόσα πολλά αστέρια και γαλαξίες, που δεν μπορούμε να υποθέτουμε ότι δεν μπορεί να υπάρχει ζωή αλλού (για την ακρίβεια αν η πιθανότητα ζωής είναι μία στο δισεκατομμύριο, θα έπρεπε να υπάρχουν δισεκατομμύρια δισεκατομμυρίων πλανήτες με ζωή) αλλά επίσης, το Σύμπαν είναι ΤΟΣΟ μεγάλο και ΤΟΣΟ άδειο, που ούτε εμείς, ούτε κατά πάσα πιθανότητα και οποιοσδήποτε άλλος πολιτισμός, θα μπορούσε να τύχει να συναντήσει οποιονδήποτε άλλο.

■     ■     ■      ■     

One thought on “Υπάρχουν εξωγήινοι, τελικά;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s