Το φαινόμενο Μαντέλα και άλλες φτιαχτές αναμνήσεις

Βασιζόμαστε στις αναμνήσεις μας περισσότερο από όσο χρειάζεται – για να το θέσω ευγενικά. Αρκεί να μιλήσουμε με ένα φίλο για την ανάμνηση μιας κοινής βραδιάς, για να συνειδητοποιήσουμε ότι οι αναμνήσεις ενός κοινού βιώματος κάθε άλλο παρά κοινές είναι. Παίζει ρόλο η προοπτική, το συναίσθημα, η εμπλοκή και οι γνώσεις που μας επιτρέπουν να υπάρξουμε ως θεατές.

Advertisements

«Την ανεξήγητη γραφή να λύσω πολεμώ»

Είναι “τυχερός”, κατά γενική ομολογία, ο Καββαδίας. Χωρίς την καταπληκτικά ταιριασμένη μουσική του Θάνου Μικρούτσικου –και, σ' ένα βαθμό, του Γιάννη Σπανού και της Μαρίζας Κωχ που χρονικά προηγήθηκαν– ίσως σήμερα ελάχιστοι να τον θυμόντουσαν.

Φιλιά στο Αυγολέμονο

Στη Ζάκυνθο, πριν τα ξένα (εξ Αθηνών τουλάχιστον) έθιμα, είχαμε ένα και μοναδικό φαγητό δια πάσαν εορτήν, νόσον και μαλακίαν. Χριστούγεννα; Πρωτοχρονιά; Πάσχα; Δεκαπενταύγουστο; Γενέθλια; Γιορτές; Ορκωμοσία της κόρης στη Γουαδελούπη; Γάμος; Βαφτίσια; Κηδεία; Χωρισμός από το βλήμα που σε τυράνναγε; Χάσιμο τριών κιλών; Αλλαγή σεντονιών; Σε όλες τις σημαντικές στιγμές του Ζακυθινού, μια ιερή λέξη πλανάται στην σκέψη του καθενός: Αυγολέμονο.

Η Αγέλαστη Πολιτεία και οι Καλικάντζαροι

[Δεν είναι Χριστούγεννα, δεν έρχεται η Πρωτοχρονιά αν δεν τραγουδήσουμε δυνατά την «Αγέλαστη πολιτεία», χορεύοντας σαν καλικαντζαράκια!] Η «Αγέλαστη Πολιτεία» μπορεί να είναι κάθε γκρίζα πόλη, με σκυθρωπούς κατοίκους που τρέχουν όλη μέρα, που δουλεύουν και δεν προσέχουν τίποτα γύρω τους.

«Υπάρχει και κάτι που λέγεται Χριστούλης!»

Παραμονή Χριστουγέννων, όλα όμορφα και γιορτινά, κάνει κρύο κι άλλα κλισέ της εποχής, γυρνάει η κουβέντα στην αυριανή λειτουργία.

Ριγιούνιον

της Βυζαντίας Πυριόχου-Γκυ Τα μαλλιά μου δεν έστρωναν με τίποτα – ένα πράγμα γκρίζο, θαμπό, σαν ξασμένο άχυρο. Τα είχα βάλει μαζί τους επί μία ώρα κι εκείνα δεν έλεγαν να υποκύψουν. Καλά λέει η Μαίρη – κοντά και πάλι κοντά. Μετά τα 50 το μαλλί σου είναι άλλο πράγμα, ρε παιδί μου. Αλλά πώς … Συνεχίστε να διαβάζετε Ριγιούνιον.

Ρόζα Εσκενάζυ: χορεύτρια, τραγουδίστρια, Ντίβα.

Όλα τα παιδιά στη γειτονιά την ξέραμε, την κυρία Ρόζα με τα περίεργα ρούχα, την παράξενη -σαν πουλιού- φωνή, και το χαμόγελο στα χείλη. Περπατούσε στους δρόμους και τραγουδούσε παλιά ρεμπέτικα - κάποτε κάποτε με τα ζίλια στα χέρια. Και πάντα, όταν πηγαίναμε να της πούμε τα κάλαντα, μας κερνούσε γλυκά και καραμέλες. Γεννήθηκε Σάρα Σκιναζί. Ήταν παιδί μιας φτωχής εβραϊκής, σεφαραδίτικης οικογένειας της Πόλης που μετακινήθηκε στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε αρχικά στη Θεσσαλονίκη και λίγο μετά στην Ξάνθη και την Κομοτηνή. Βγήκε στο τραγούδι γιατί, όπως έλεγε, ζήλεψε κάποιες Αρμένισσες χορεύτριες γειτονοπούλες της. Η Ρόζα Εσκενάζυ έγινε η θρυλική γυναικεία φωνή των δίσκων, τραγουδώντας «μακρόσυρτα τραγούδια ανατολίτικα», δημοτικά και ρεμπέτικα.

Πωλείται

"Πωλούμαι μέσα σε τέσσερις τοίχους, αλώβητος από την αγάπη και την τρυφερότητα, ανέπαφος από το όνειρο, σακατεμένος από την ελπίδα, έτσι όπως με γνώρισες, το ίδιο αλήτης και μισός, πωλούμαι για το τίποτα, για μια δραχμή φαγωμένη, για το αδειανό το μαξιλάρι σου, για ένα πουκάμισο που αχ και να ξέχναγες, για το τίποτα, σου λέω"

— Θέλει, λέει, να ΄ναι λέφτερος…

Στις 5 Νοεμβρίου του 1957, έγινε η κηδεία του Νίκου Καζαντζάκη. Ο Μενέλαος Λουντέμης γράφει τις σκέψεις του γι' αυτόν, στα βιβλία «Ο Εξάγγελος» (που έχει αφιερώσει τον Άγγελο Σικελιανό, γκαρδιακό φίλο και κουμπάρο του Καζαντζάκη και του ίδιου του Λουντέμη) και «Ο Λυράρης» (που είναι αφιερωμένος στον Μιλτιάδη Μαλακάση).

Μαθήματα Παιδικής Μαγειρικής (δύο τω αριθμώ)

Μαζί με τα σχολεία, μαζί με τα μαθήματα τα φθινοπωρινά, γεννιόταν σε μας, τα κοριτσάκια των Εργατικών Κατοικιών, μια ιδέα. Είμαστε τόσο διαφορετικές, η καθεμία ξέρει διαφορετικά πράγματα. Άλλη ζωγραφίζει καλύτερα, άλλη πάει μπαλέτο, άλλη φτιάχνει γλυκά με τη μαμά της. Γιατί να μη μάθει καθεμία στις υπόλοιπες την δική της ικανότητα; Δημιουργούμε λοιπόν τα Μαθήματα της Γειτονιάς, όπου εφτά κοριτσάκια ηλικίας μεταξύ 7 και 9 ετών μαζευόμαστε μια φορά τη βδομάδα σε κουζίνες, αυλές, παιδικά δωμάτια, σαλόνια με την ανοχή της μαμάς για να διδάξουμε η μία την άλλη. Υπέροχη ιδέα!